Τσεχικό καθεστώς για μηχανισμό δυναμικότητας – SA.120741

Η Τσεχία κοινοποίησε στην Επιτροπή καθεστώς για μηχανισμό δυναμικότητας της αγοράς ενέργειας, ο οποίος θα διασφαλίζει την ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Το καθεστώς θα αποζημιώνει επιχειρήσεις που διαθέτουν δυναμικότητα ενέργειας κατά τη διάρκεια περιόδων έλλειψης. Στις επιχειρήσεις αυτές περιλαμβάνονται τόσο εκείνες που διαθέτουν υφιστάμενες όσο και εκείνες που θα δημιουργήσουν νέες εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και διασυνοριακής δυναμικότητας. Περαιτέρω, στο καθεστώς προβλέπεται η δυνατότητα πριμοδότησης των καταναλωτών, όταν μειώνουν την κατανάλωση κατά τη διάρκεια μειωμένης παροχής ηλεκτρικής ενέργειας. Τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές, προϋπόθεση για να συμπεριληφθούν στο καθεστώς είναι να τηρούν τα ισχύοντα όρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, όπως ορίζονται στους οικείους ενωσιακούς κανόνες.

Ο μηχανισμός θα είναι τεχνολογικά ουδέτερος και ανοικτός σε κάθε σχετικά τεχνολογία. Οι δικαιούχοι θα επιλεγούν κατόπιν ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, με σκοπό να διασφαλιστεί το χαμηλότερο δυνατό κόστος και παράλληλα να υποστηριχθούν καθαρότερες και πιο ευέλικτες μορφές ηλεκτροδότησης. Οι πάροχοι δυναμικότητας θα επιλέγονται με βάση σαφή, αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια. Ο μηχανισμός περιλαμβάνει όρους επιλεξιμότητας και τεχνικές απαιτήσεις προεπιλογής, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα μπορούν να συμμετέχουν μόνον αξιόπιστες και διαθέσιμες δυναμικότητες.

Το καθεστώς θα διαρκέσει 10 έτη, με έναρξη τον Ιούλιο του 2026, ενώ οι σχετικές συμβάσεις θα έχουν διάρκεια έως και 15 ετών. Ο μηχανισμός δυναμικότητας θα χρηματοδοτηθεί μέσω τελών που θα επιβαρύνουν τους καταναλωτές, με εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό που κυμαίνεται από 3.100.000.000 ευρώ έως 6.200.000.000 ευρώ. Το ακριβές ποσό θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα των διαγωνισμών και τις ανάγκες του συστήματος με την πάροδο του χρόνου.

Το πρώτο χρονικό διάστημα, για το οποίο θα κατανεμηθούν συμφωνίες δυναμικότητας στο πλαίσιο του μηχανισμού, είναι η περίοδος από τον Νοέμβριο του 2030 έως τον Οκτώβριο του 2031. Οι τσεχικές αρχές θα οργανώσουν τα απαραίτητα προπαρασκευαστικά στάδια και τους διαγωνισμούς πριν από το εν λόγω χρονικό ορόσημο.

Η Επιτροπή έκρινε το καθεστώς συμβατό, βάσει του Κεφαλαίου 4.4. και του Παραρτήματος Ι του Πλαισίου 2025 για την Καθαρή Βιομηχανία. Ειδικότερα, διαπίστωσε ότι: α) το καθεστώς είναι αναγκαίο και κατάλληλο για την αντιμετώπιση των αναμενόμενων κινδύνων ανεπάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν εντοπιστεί για την Τσεχία, σύμφωνα με τον Κανονισμό 2019/943 για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, β) η ανάγκη για τον μηχανισμό δυναμικότητας υποστηρίζεται από τα πορίσματα της τελευταίας διαθέσιμης Ευρωπαϊκής Αξιολόγησης Επάρκειας Πόρων (ERAA 2025), η οποία προβλέπει αναδυόμενους κινδύνους για την ασφάλεια του εφοδιασμού από το 2028 και έπειτα, γ) το καθεστώς είναι αναλογικό, καθώς οι ενισχύσεις θα αντιστοιχούν στις πραγματικές χρηματοδοτικές ανάγκες, δ) οι ενισχύσεις θα χορηγηθούν κατόπιν διαφανών και ανεξάρτητων διαδικασιών υποβολής προσφορών, με διασφαλίσεις που θα εγγυώνται αποτελεσματικό ανταγωνισμό και ε) οι δικαιούχοι θα ανταγωνίζονται με βάση το ποσό της ενίσχυσης που ζητείται ανά MW διαθέσιμης δυναμικότητας κατά τη διάρκεια περιστατικού έλλειψης παρεχόμενης ενέργειας.

Στη βάση των ανωτέρω, η Επιτροπή ενέκρινε το τσεχικό καθεστώς.