Πρωτοβουλίες της ΕΕ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης

Η Επιτροπή έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με τις τιμές των κατοικιών να έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο περισσότερο από 60% και των ενοικίων περισσότερο από 20% την τελευταία δεκαετία. Τον Δεκέμβριο του 2024, διορίστηκε ο πρώτος Επίτροπος Στέγασης, με αρμοδιότητες, μεταξύ άλλων, την υποστήριξη των κρατών μελών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών για την εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων. Τον Οκτώβριο του 2025, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης που θα σέβεται την επικουρικότητα και την εθνική αρμοδιότητα. Η Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με την ειδική επιτροπή HOUS του Κοινοβουλίου προς την κατεύθυνση αυτήν.

Κατόπιν τούτων, η Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο ευρωπαϊκό σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης, το οποίο αποσκοπεί να στηρίξει τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις πόλεις, αναλαμβάνοντας δράση εκεί όπου μπορεί να αποφέρει προστιθέμενη αξία για την ΕΕ. Επικεντρώνεται στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, στην ενεργοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, στην αντιμετώπιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση και στη στήριξη των ατόμων που πλήττονται περισσότερο. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει μέτρα για έναν πιο παραγωγικό και καινοτόμο τομέα κατασκευών και ανακαινίσεων, τα οποία θα αντιμετωπίσουν την αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών μέσω της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κατασκευή κατοικιών. Η δέσμη περιλαμβάνει επίσης Ανακοίνωση και Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus (NEB). Ως καταλύτης για την καθαρή μετάβαση, την καινοτομία και τη βιοοικονομία, το ΝΕΒ στηρίζει έργα που είναι βιώσιμα, οικονομικά προσιτά και υψηλής ποιότητας, κυρίως στο δομημένο περιβάλλον. Η Ακαδημία ΝΕΒ αναπροσαρμόζει και αναβαθμίζει τις δεξιότητες του οικοσυστήματος κατασκευών όσον αφορά τις βιώσιμες και κυκλικές κατασκευές, και στηρίζει την καινοτομία και την έρευνα στον τομέα.

Στο πλαίσιο της ίδιας πρωτοβουλίας, η Επιτροπή προέβη σε αντικατάσταση της Απόφασης 2012/21 για τις ΥΓΟΣ με την Απόφαση 2025/2630. Με τη νεότερη απόφαση αποσκοπείται η διευκόλυνση των κρατών μελών για τη στήριξη της κοινωνικής και της οικονομικά προσιτής στέγασης. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για την απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών που περιορίζουν την προσφορά στέγασης, με ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό και την αδειοδότηση. Παράλληλα, μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα στηρίξει τις περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση.

Η Επιτροπή έχει κινητοποιήσει μέχρι στιγμής σημαντικές επενδύσεις, ύψους 43.000.000.000 ευρώ, στον τομέα της στέγασης και θα συνεχίσει να το πράττει στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Αναπτύσσει επίσης μια νέα πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παράλληλα, η Επιτροπή θα κινητοποιήσει νέες επενδύσεις για φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν καλύτερες λύσεις για τους άστεγους με βάση τις αρχές της πρωτοβουλίας «Προτεραιότητα στη στέγαση».