Κροατική ad hoc ενίσχυση για την εθνική αναπτυξιακή τράπεζα – SA.121107

Η Κροατία κοινοποίησε στην Επιτροπή ad hoc ενίσχυση για τη στήριξη της εθνικής αναπτυξιακής τράπεζας Hrvatska Banka za Obnovu i Razvitak (HBOR). To μέτρο αποσκοπεί να στηρίξει την προσπάθεια της τράπεζας για χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ανάπτυξης υποδομών. Επιπλέον, στο πλαίσιο μιας αύξησης των αρμοδιοτήτων της, η HBOR θα δώσει προτεραιότητα σε επενδύσεις πρωτοβουλιών που προωθούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες, ενισχύουν την περιφερειακή συνδεσιμότητα και αναπτύσσουν την αμυντική βιομηχανία. Το μέτρο αποσκοπεί στην ενίσχυση της καινοτομίας, της κοινωνικής ένταξης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται σε 411.000.000 ευρώ και θα χρηματοδοτηθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κατόπιν της θετικής αξιολόγησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κροατίας από την Επιτροπή και της έγκρισής του από το Συμβούλιο.

Η Επιτροπή έκρινε το μέτρο συμβατό, με ευθεία εφαρμογή του άρθρου 107 (3) (γ) ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, διαπίστωσε αρχικά ότι το μέτρο διευκολύνει την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων, και συγκεκριμένα την προώθηση βιώσιμης και περιφερειακά ισορροπημένης κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης μέσω της στήριξης φορέων του δημόσιου τομέα, καθώς και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και μεγάλων επιχειρήσεων.

Εν συνεχεία, έκρινε ότι έχει χαρακτήρα κινήτρου, καθώς η HBOR δεν θα επένδυε ή συν-επένδυε σε βασικές πρωτοβουλίες χωρίς κρατική στήριξη. Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η HBOR ενεργεί στην αγορά βάσει της αρχής του ιδιώτη επενδυτή. Όσον αφορά αυτές τις δραστηριότητές της, η HBOR δεσμεύεται να  παρέχει χρηματοδότηση μόνο σε τομείς όπου τεκμαίρεται η ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς και αυτή έχει διαπιστωθεί εκ των προτέρων, σύμφωνα με τις σχετικές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται στον ΓΑΚ 651/2014 ή στους απαλλακτικούς Κανονισμούς για τη γεωργία και την αλιεία. Ως εκ τούτου, η HBOR θα συμβάλει στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού σε περιπτώσεις όπου οι τελικοί δικαιούχοι, ελλείψει της συμμετοχής της HBOR, θα λάμβαναν μικρότερο όγκο χρηματοδότησης, ενδεχομένως σε υψηλότερο κόστος. Περαιτέρω, η HBOR θα διασφαλίζει ότι μόνο δικαιούχοι με ανεπαρκή πρόσβαση στην αγορά μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση από την HBOR. Ως εκ τούτου, τεκμαίρεται ότι η χρηματοδότηση που παρέχεται από την HBOR θα είναι συμπληρωματική της χρηματοδότησης από την αγορά και ότι οι παρεμβάσεις της HBOR βάσει της αρχής του ιδιώτη επενδυτή θα αυξήσουν τη χρηματοδότηση που διατίθεται για έργα σε περιοχές όπου υφίσταται αποτυχία της αγοράς και όπου δεν διατίθενται επαρκή κεφάλαια από την αγορά. Σε ό,τι αφορά στις δραστηριότητες της HBOR για τη χρηματοδότηση εξαγωγικών δραστηριοτήτων που έχουν αντίκτυπο στην αγορά, η HBOR θα ασκεί τις δραστηριότητές της σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, υπό την επιφύλαξη των διασφαλίσεων που ισχύουν για τις δραστηριότητές της στο πλαίσιο του κριτηρίου ΦΟΑ. Αυτό θα διασφαλίσει ότι οι Κροάτες εξαγωγείς θα μπορούν να συμμετέχουν σε έργα υποδομής μεγάλης κλίμακας στα οποία, διαφορετικά, δεν θα μπορούσαν να συμμετάσχουν. Επιπλέον, οι δραστηριότητες της HBOR θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τους ιδιωτικούς φορείς να υποβάλουν εναλλακτικές προσφορές χρηματοδότησης. Συνεπώς, οι εξαγωγικές δραστηριότητες της HBOR παράγουν επίσης χαρακτήρα κινήτρου.

Περαιτέρω, έκρινε ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία και κατάλληλη για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, καθώς και αναλογική, διότι περιορίζεται στην κάλυψη κενών της αγοράς, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις που θα χρηματοδοτηθούν θα συμμορφώνονται με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τα όρια (όπως όσον αφορά τα ποσά και τις εντάσεις της ενίσχυσης) που ορίζονται στους απαλλακτικούς Κανονισμούς, και εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτούς, η ενίσχυση θεωρείται αναλογική. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η αναλογικότητα των μέτρων που επιδοτούνται θα αξιολογείται σε μεμονωμένες αποφάσεις της Επιτροπής με βάση τις αντίστοιχες Κατευθυντήριες Γραμμές. Σε ό,τι αφορά στις δραστηριότητες της HBOR βάσει της αρχής του ιδιώτη επενδυτή, αυτές περιορίζονται στην αντιμετώπιση διαπιστωμένων ανεπαρκειών της αγοράς, συνοδευόμενες από τις κατάλληλες ρυθμιστικές εγγυήσεις που διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση θα χορηγείται αναλογικά μόνο στο μέτρο καλύπτει τις διαπιστωμένες ανάγκες.

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατήρησε ότι η Κροατία έχει δεσμευτεί να λάβει διάφορα μέτρα, μεταξύ των οποίων ο περιορισμός των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων σε σχετικές αδυναμίες της αγοράς και η εφαρμογή μέτρων που δεν θα οδηγούν σε εκτόπιση των φορέων του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η HBOR δεν θα υποσκελίζει τα ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην κροατική αγορά. Ειδικότερα, τα δάνεια που θα χορηγεί η HBOR μπορούν να συνεπάγονται μεγαλύτερη διάρκεια δανεισμού, υψηλότερα προφίλ κινδύνου, σταθερά επιτόκια και χαμηλότερες απαιτήσεις εξασφαλίσεων, τα οποία διαφέρουν από τις συνήθεις πρακτικές της αγοράς. Ωστόσο, τα δάνεια αυτά θα χορηγούνται με όρους αγοράς σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Επιτροπής για το επιτόκιο αναφοράς, ελαχιστοποιώντας τυχόν αρνητικές επιπτώσεις και αντιμετωπίζοντας συγκεκριμένες αδυναμίες της αγοράς. Περαιτέρω, οι εν γένει χρηματοδοτικές δραστηριότητες της HBOR βάσει της αρχής του ιδιώτη επενδυτή υπόκεινται σε αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο η HBOR θα παρεμβαίνει μόνο όταν η χρηματοδότηση από την αγορά δεν είναι επαρκής ή δεν είναι διαθέσιμη. Τα μέτρα αυτά συνεπάγονται ότι η επιχορηγούμενη επιχείρηση θα πρέπει να αποδείξει ότι προσπάθησε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη χρηματοδότηση από την αγορά, αλλά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης χρηματοδότησης. Επιπλέον, η HBOR θα θεσπίσει διαδικασία υποβολής καταγγελιών για να διευκολύνει τον εντοπισμό τυχόν στρεβλώσεων μέσω των δραστηριοτήτων της και θα διακόψει τις δραστηριότητες που διαπιστώνεται ότι έχουν ανεπιθύμητες επιπτώσεις στον ανταγωνισμό στην αγορά. Σε περίπτωση που τυχόν παρέχεται χρηματοδότηση σε επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες, η HBOR θα τηρεί την αρχή του ιδιώτη επενδυτή.

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε την κροατική ad hoc ενίσχυση.