Γερμανική ad hoc ενίσχυση για την απολιγνιτοποίηση – SA.53625

Στη Γερμανία, νόμος προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα και για τον λόγο αυτόν η χρήση άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να καταργηθεί σταδιακά έως το 2038. Στο πλαίσιο αυτό, η Γερμανία αποφάσισε να συνάψει συμφωνίες με τους κύριους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη, LEAG και RWE Power AG (RWE), προκειμένου να ενθαρρύνει την πρόωρη παύση λειτουργίας των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση λιγνίτη. Οι σταθμοί της LEAG θα παύσουν σταδιακά να λειτουργούν οριστικά σε διάστημα δέκα ετών, το 2028, το 2029, το 2035 και το 2038.

Το 2021, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή το σχέδιό της να αποζημιώσει τους εν λόγω φορείς εκμετάλλευσης με 4.350.000.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, 1.750.000.000 ευρώ προορίζονται για τις εγκαταστάσεις της LEAG στη Σαξονία και το Βρανδεμβούργο και 2.600.000.000 ευρώ για τις εγκαταστάσεις λιγνίτη της RWE στη Ρηνανία. Την ίδια χρονιά, η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας για τα επίμαχα μέτρα. Το 2023, ενέκρινε, βάσει του Κεφαλαίου 4.12. των Κατευθυντηρίων Γραμμών 2022 για το κλίμα, το περιβάλλον και την ενέργεια, το σκέλος που αφορούσε την αποζημίωση της RWE (SA.53625/2023). Με την επίμαχη απόφαση, η Επιτροπή διαπίστωσε τη συμβατότητα και του σκέλους της αποζημίωσης που αφορά τη LEAG.

Συγκεκριμένα, η Επιτροπή έκρινε ότι το επίμαχο μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της LEAG, καθώς παρέχει πλεονέκτημα στη διαχειρίστρια του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Γερμανία αναθεώρησε το μέτρο για τη LEAG και τροποποίησε αναλόγως τη νομική βάση. Ενόψει των ανωτέρω, η Επιτροπή έκρινε το μέτρο συμβατό, βάσει του Κεφαλαίου 4.12. των Κατευθυντηρίων Γραμμών 2022 για το κλίμα, το περιβάλλον και την ενέργεια. Ειδικότερα, διαπίστωσε ότι: α) το μέτρο είναι αναγκαίο, προκειμένου η LEAG να καταργήσει σταδιακά τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση λιγνίτη, οι οποίοι είναι επί του παρόντος κερδοφόροι, β) η LEAG έπρεπε να λάβει κίνητρα και αποζημίωση για να αποχωρήσει από την αγορά, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Γερμανίας για την προστασία του περιβάλλοντος και να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2038, γ) το μέτρο είναι κατάλληλο, καθώς εναλλακτικά μέτρα πολιτικής δεν θα επέτρεπαν  μια τόσο στοχευμένη και προβλέψιμη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα, καθώς και την επίτευξη συναίνεσης μεταξύ της Γερμανίας και των διαχειριστών των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, δ) είναι αναλογικό, αφού περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο και δεν οδηγεί σε υπεραντιστάθμιση, ε) η αποζημίωση καλύπτει, σε πρώτο στάδιο, τα πρόσθετα πάγια έξοδα τα οποία επιβαρύνουν τη LEAG και τα οποία προκύπτουν άμεσα από τον πρόωρο τερματισμό των κερδοφόρων δραστηριοτήτων της, περιλαμβανομένων και των εξόδων που αφορούν την αποζημίωση των εργαζομένων για τη διαφορά μεταξύ του τρέχοντος εισοδήματός τους και της μελλοντικής σύνταξής τους ή του εισοδήματός τους από άλλη εργασία, προσθέτων εξόδων για την εξόρυξη και απώλειες σύνθετων τόκων που συνδέονται με προληπτικά μέσα αποταμίευσης, στ) τα διαφυγόντα κέρδη των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής της LEAG θα προσδιοριστούν κατά τη στιγμή του πραγματικού κλεισίματός των εγκαταστάσεων, με βάση έναν μαθηματικό τύπο για κάθε περίπτωση, ζ) συνολικά η τρέχουσα καθαρή αξία των διαφυγόντων κερδών και των πρόσθετων δαπανών της LEAG δεν θα υπερβαίνει το ποσό της ενίσχυσης, δηλαδή το ποσό των 1.750.000.000 ευρώ και η) οι περιβαλλοντικές και κλιματικές συνέπειες του μέτρου είναι τέτοιας σημασίας, ώστε υπερισχύουν τυχόν στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό.

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε τη γερμανική ad hoc ενίσχυση.