Επίσημη διαδικασία έρευνας για ρουμανικά μέτρα στην πυρηνική ενέργεια

Τον Ιανουάριο του 2026, η Ρουμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή το σχέδιό της να χρηματοδοτήσει την ανακαίνιση του αντιδραστήρα της Μονάδας 1 του πυρηνικού σταθμού Cernavoda, διατηρώντας την ίδια δυναμικότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των 706 μεγαβάτ, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει για άλλα 30 χρόνια.

Ο αντιδραστήρας της Μονάδας 1 άρχισε να λειτουργεί εμπορικά το 1996. Σήμερα καλύπτει περίπου το 10% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας. Δεδομένου ότι η εκτιμώμενη διάρκεια ζωής του αντιδραστήρα ολοκληρώνεται το 2027, η παράταση της διάρκειας ζωής του κατά έναν επιπλέον κύκλο λειτουργίας 30 ετών είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διαθεσιμότητας ηλεκτρικής ενέργειας με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Το έργο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια στη Ρουμανία, καθώς και στη συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για την απεξάρτηση από τον άνθρακα.

Δικαιούχος των επίμαχων μέτρων είναι η ιδιοκτήτρια και διαχειρίστρια του πυρηνικού σταθμού Cernavoda, εταιρεία Nuclearelectrica National Company S.A. (SNN), η οποία ανήκει κατά πλειοψηφία στο ρουμανικό δημόσιο και αποτελεί τον μοναδικό διαχειριστή πυρηνικής ενέργειας στη χώρα. Το έργο αναμένεται να κοστίσει συνολικά περί τα 3.200.000.000 ευρώ.

Η Ρουμανία σχεδιάζει να στηρίξει την ανακαίνιση της πυρηνικής μονάδας μέσω τεσσάρων μέτρων: α) άμεση επιχορήγηση ύψους 600.000.000 ευρώ, β) κρατικές εγγυήσεις για δάνεια που συνάπτονται για τη χρηματοδότηση της επένδυσης, γ) αμφίδρομη σύμβαση επί της διαφοράς διάρκειας 30 ετών για την εξασφάλιση σταθερών εσόδων για τον σταθμό, και δ) μηχανισμός προστασίας από ρυθμιστικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της κατασκευής και της λειτουργίας του σταθμού.

Η Επιτροπή, αφού ολοκλήρωσε την προκαταρκτική αξιολόγηση των μέτρων, διαπίστωσε ότι το έργο είναι αναγκαίο και οι ενισχύσεις διευκολύνουν την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας του σταθμού. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τα εξής ζητήματα:

1. Την καταλληλότητα και την αναλογικότητα του πακέτου ενισχύσεων. Δεδομένου ότι υπάρχουν διάφορα μέτρα ενίσχυσης τα οποία, αθροιστικά, μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο για τον δικαιούχο, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τελικά δεν θα χορηγηθεί ενίσχυση που θα ξεπερνά το αναγκαίο μέτρο. Ειδικότερα, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον το προτεινόμενο πακέτο επιτυγχάνει την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της μείωσης των κινδύνων ώστε να καταστεί δυνατή η επένδυση και της διατήρησης κινήτρων για αποδοτική συμπεριφορά, αποφεύγοντας παράλληλα την υπερβολική μεταφορά κινδύνου στο κράτος.
2. Τον αντίκτυπο του μέτρου στον ανταγωνισμό και το κατά πόσον αυτός περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο. Ειδικότερα, διάφορα ουσιώδη στοιχεία του σχεδιασμού της αμφίδρομης σύμβασης επί της διαφοράς δεν παρέχουν αποτελεσματικά κίνητρα για τη λειτουργία και τη συντήρηση του σταθμού. Κατά το παρόν στάδιο, δεν εντοπίζονται επαρκείς διασφαλίσεις για την αποτροπή της μετακύλισης της ενίσχυσης στους καταναλωτές ή σε συγκεκριμένους συμμετέχοντες στην αγορά.
3. Τη συμμόρφωση με άλλες διατάξεις του ενωσιακού, ιδίως με τις αρχές σχεδιασμού που προβλέπονται στο άρθρο 19δ του Κανονισμού 2024/1747 για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.