Επίσημη διαδικασία έρευνας για διαιτητική απόφαση σε βάρος της Ισπανίας

Το 2007, η Ισπανία θέσπισε ένα καθεστώς στήριξης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, το οποίο δεν κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή. Το 2013, οι ισπανικές αρχές προέβησαν σε τροποποιήσεις των αρχικών όρων του καθεστώτος, οι οποίες μάλιστα εφαρμόστηκαν και σε εγκαταστάσεις που είχαν αρχίσει να λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του αρχικού καθεστώτος του 2007.

Το τροποποιημένο καθεστώς κοινοποιήθηκε τελικά στην Επιτροπή και εγκρίθηκε βάσει των τότε ισχυουσών Κατευθυντηρίων Γραμμών 2014 για το περιβάλλον και την ενέργεια (SA.40348/2017). Στην εγκριτική της απόφαση, η Επιτροπή ανέφερε ρητά ότι οποιαδήποτε αποζημίωση που θα επιδικαζόταν από διαιτητικά δικαστήρια σε επενδυτές, με την αιτιολογία ότι η Ισπανία τροποποίησε το αρχικό καθεστώς, θα αποτελούσε κρατική ενίσχυση, και, άρα, θα υπόκειται σε υποχρέωση κοινοποίησης.

Η JGC Holdings Corporation (JGC), μία ιαπωνική εταιρεία χαρτοφυλακίου, επένδυσε σε εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ισπανία και επωφελήθηκε από το καθεστώς του 2007. Μετά τις τροποποιήσεις του 2013, η JGC κίνησε διαδικασία διαιτησίας κατά της Ισπανίας και ζήτησε αποζημίωση για τη στήριξη που δεν έλαβε και την οποία θα έπρεπε να είχε λάβει βάσει των όρων του καθεστώτος του 2007.

Το 2021, το αρμόδιο διαιτητικό δικαστήριο έκρινε ότι η Ισπανία είχε παραβιάσει τη Συνθήκη για τον Ενεργειακό Χάρτη και τη διέταξε να αποζημιώσει την JGC, για τις ζημίες που φέρεται να υπέστη ως συνέπεια των τροποποιήσεων του καθεστώτος του 2007, με το ποσό των 23.500.000 ευρώ, πλέον τόκων και λοιπών εξόδων.

Η Ισπανία κοινοποίησε την εν λόγω διαιτητική απόφαση στην Επιτροπή και παράλληλα την ενημέρωσε πως είχε πραγματοποιήσει πληρωμή βάσει της εν λόγω απόφασης προς την Blasket Renewables Investment (Blasket), ένα αμερικανικό επενδυτικό ταμείο στο οποίο εκχωρήθηκαν τα δικαιώματα που απορρέουν από τη διαιτητική απόφαση. Παράλληλα, ενημέρωσε πως το εν λόγω ταμείο έχει προετοιμάσει την εκτέλεση της διαιτητικής απόφασης στην Ολλανδία, το Βέλγιο και τις ΗΠΑ.

Η Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτική άποψη, βάσει της οποίας η εν λόγω διαιτητική απόφαση και, σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή της συνιστούν κρατική ενίσχυση, καθώς παρέχουν στην JGC πλεονέκτημα ισοδύναμο με εκείνα που προβλέπονται από το μη κοινοποιηθέν αρχικό ισπανικό καθεστώς του 2007. Επιπλέον, η Blasket λαμβάνει ομοίως πλεονέκτημα από τη διαιτητική απόφαση, αφού απέκτησε τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν και επιδίωξε την εκτέλεσή της.

Στη βάση των ανωτέρω, η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας προκειμένου να διερευνήσει περαιτέρω το μέτρο και, σε περίπτωση που διαπιστώσει οριστικά ότι πρόκειται για κρατική ενίσχυση, να εξετάσει εάν αυτή είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά.