Ελληνικό καθεστώς για τα ΜΜΕ– SA.120542

Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή καθεστώς για τις επιχειρήσεις των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας (ΜΜΕ), το οποίο επιδιώκει τη στήριξη της πολυφωνίας και της πλουραλιστικής ενημέρωσης τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και την ενίσχυση της ποιότητας της ενημέρωσης.

Το καθεστώς αποτελείται από δύο υπομέτρα:

α) την παροχή στήριξης για την κάλυψη της υποχρεωτικής εργοδοτικής εισφοράς που καταβάλλεται στον Ενιαίο Δημοσιογραφικό Οργανισμό Επικουρικής Ασφάλισης Περίθαλψης (ΕΔΟΕΑΠ). Στο ίδιο υπομέτρο, προβλέπεται ότι, εκτός από την κάλυψη της υποχρεωτικής εργοδοτικής εισφοράς στον ΕΔΟΕΑΠ, μπορεί να χορηγηθεί απευθείας στην επιχείρηση συμπληρωματική ενίσχυση, η οποία αντιστοιχεί έως και στο 20% της βασικής εισφοράς, ως κίνητρο για τη βελτίωση της ποιότητας του παραγόμενου δημοσιογραφικού περιεχομένου, υπό την προϋπόθεση της υποβολής των απαιτούμενων εκθέσεων και της τήρησης των υποχρεώσεων προγραμματισμού που προβλέπονται στο καθεστώς, και

β) την παροχή άμεσης χρηματοδοτικής στήριξης με τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων σε εκδότες εφημερίδων και περιοδικών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπονται στο καθεστώς (ποιοτικά κριτήρια προγράμματος, αυθεντικότητα του περιεχομένου, συμμορφώσεις με νομοθετικά κριτήρια κλπ).

Επιλέξιμοι δικαιούχοι του υπομέτρου α’ είναι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των ΜΜΕ και υπόκεινται στην εργοδοτική εισφορά του ΕΔΟΕΑΠ, μεταξύ των οποίων: εκδότες εθνικών, περιφερειακών και τοπικών εφημερίδων/περιοδικών, εταιρείες ηλεκτρονικού Τύπου, ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί και περιφερειακοί πάροχοι περιεχομένου επίγειας τηλεόρασης. Για το β’ υπομέτρο επιλέξιμοι δικαιούχοι είναι: εφημερίδες εθνικής εμβέλειας, περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες, καθώς και περιοδικά.

Ο εκτιμώμενος συνολικός ετήσιος προϋπολογισμός του καθεστώτος, και για τα δύο ως άνω υπομέτρα, ανέρχεται σε 16.800.000 ευρώ, εκ των οποίων 6.600.000 ευρώ αφορούν το υπομέτρο α’, συμπεριλαμβανομένης και της προσαύξησης του 20%, και 10.200.000 ευρώ αφορούν το υπομέτρο β’. Σε περίπτωση που αυξηθούν (λ.χ. στο πλαίσιο υπολογισμού των εισφορών) οι δαπάνες που απαιτούνται για το υπομέτρο α’, τότε το ποσό που θα διατεθεί για το υπομέτρο β’ θα μειωθεί αναλογικά, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι δεν θα υπερβαίνεται το συνολικό ετήσιο ποσό των 16.800.000 ευρώ.

Η Επιτροπή αξιολόγησε διακριτά τα δύο υπομέτρα και έκρινε αμφότερα συμβατά, με ευθεία εφαρμογή του άρθρου 107 (3) (γ) ΣΛΕΕ.

Ειδικότερα, για το υπομέτρο α’ διαπίστωσε ότι: α) περιλαμβάνει όρους  που συμβάλλουν στην αύξηση της ποσότητας και της ποιότητας της δημοσιογραφικής παραγωγής στην Ελλάδα, όπως τα κριτήρια για τη στελέχωση των επιχειρήσεων από επαγγελματικό δημοσιογραφικό προσωπικό, η διατήρηση των επιπέδων απασχόλησης προσωπικού, καθώς και πρόσθετες υποχρεώσεις για τις μεγάλες επιχειρήσεις (π.χ. ενίσχυση της θέσης των γυναικών, κατάρτιση του προσωπικού σε ψηφιακά εργαλεία κλπ), β) ελλείψει ενίσχυσης, πολλοί δικαιούχοι, ιδίως μικρές και περιφερειακές επιχειρήσεις, θα μείωναν πιθανώς τη δημοσιογραφική τους παραγωγή, θα περιόριζαν τα επίπεδα απασχόλησης ή θα έπαυαν εντελώς τη λειτουργία τους, πράγμα που θα οδηγούσε σε στασιμότητα την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του τομέα, με αρνητικές συνέπειες για τον πλουραλισμό των ΜΜΕ, τη δημοκρατική ανθεκτικότητα και την τοπική οικονομία, γ) το μέτρο διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα της παραγωγής και διάδοσης δημοσιογραφικού περιεχομένου υψηλής ποιότητας, το οποίο είναι ουσιώδες για μια δημοκρατική κοινωνία, μέσω στήριξης της απασχόλησης, της ποικιλομορφίας του περιεχομένου και της οικονομικής βιωσιμότητας, δ) η ελάφρυνση από την εισφορά προς τον ΕΔΟΕΑΠ επιτρέπει στις επιχειρήσεις των ΜΜΕ να διατηρήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας στον τομέα της ποιοτικής δημοσιογραφίας, διατηρώντας παράλληλα την οικονομική τους βιωσιμότητα, ε) το μέτρο είναι αναγκαίο για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης του κλάδου των ΜΜΕ, με δεδομένο ότι στηρίζει την προσαρμογή του τομέα στις διαρθρωτικές αλλαγές, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνεχή παραγωγή δημοσιογραφικού περιεχομένου υψηλής ποιότητας προς το κοινό συμφέρον, στ) εγγυάται ότι η συνεχιζόμενη αναδιαμόρφωση της αγοράς των ΜΜΕ συνοδεύεται από τη διατήρηση της ικανότητας παραγωγής επαγγελματικά ανεπτυγμένης, ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, υποστηρίζοντας έτσι τον πλουραλισμό των ΜΜΕ, τον δημοκρατικό διάλογο και την πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες, λαμβανομένων υπόψη των προκλήσεων διαρθρωτικού χαρακτήρα που αντιμετωπίζει ο κλάδος των ΜΜΕ, ζ) είναι αναλογικό, καθώς το ποσό της ενίσχυσης αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη χρηματοδότηση που απαιτείται για την κάλυψη της συνεισφοράς των επιλέξιμων δικαιούχων στον ΕΔΟΕΑΠ, συμπεριλαμβανομένης της συμπληρωματικής χρηματοδότησης ύψους 20%, η οποία σε κάθε περίπτωση συνοδεύεται από σοβαρά ποιοτικά κριτήρια, και η) συνοδεύεται από θετικά αποτελέσματα τέτοιας σημασίας για τον κλάδο των ΜΜΕ, ώστε υπερισχύουν τυχόν αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και στο ενδοενωσιακό εμπόριο.

Για το β’ υπομέτρο, διαπίστωσε ότι: α) διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα της παραγωγής και διάδοσης δημοσιογραφικού περιεχομένου υψηλής ποιότητας, το οποίο είναι απαραίτητο για την προσήκουσα λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, β) με την υποστήριξη της απασχόλησης, της ποικιλομορφίας του περιεχομένου και της οικονομικής βιωσιμότητας, τονώνει την ανάπτυξη του Τύπου, διασφαλίζοντας ότι θα μπορεί να συνεχίσει να εκπληρώνει τη δημόσια αποστολή του για την ενημέρωση των πολιτών, στην προώθηση του διαλόγου και στον έλεγχο της εκάστοτε εξουσίας, γ) ελλείψει κρατικής στήριξης, ο κλάδος δεν θα ήταν σε θέση να αντισταθμίσει τις αδυναμίες της αγοράς, γεγονός που θα οδηγούσε σε μείωση της ποσότητας και της ποιότητας του δημοσιογραφικού προϊόντος, δ) με την αντιστάθμιση των διαρθρωτικών επιβαρύνσεων κόστους και των ελλειμμάτων εσόδων μέσω άμεσων εφάπαξ επιχορηγήσεων, καθώς και με τη σύνδεση της ενίσχυσης με τη διατήρηση θέσεων εργασίας, τα πρότυπα περιεχομένου και τη συνέχεια της έκδοσης, το μέτρο επιτρέπει στους εκδότες Τύπου να διατηρήσουν τις δραστηριότητές τους, να διαφυλάξουν τις θέσεις εργασίας και να συνεχίσουν να παράγουν δημοσιογραφία υψηλής ποιότητας, κάτι που έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία ιδίως για τα περιφερειακά και τα τοπικά ΜΜΕ, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης, της δημοκρατικής λογοδοσίας και της πρόσβασης στην πληροφορία, ε) είναι κατάλληλο, καθώς αντιμετωπίζει μια ανεπάρκεια της αγοράς, παρέχοντας την απαραίτητη οικονομική ανακούφιση για την αντιστάθμιση των διαρθρωτικών επιβαρύνσεων και των περιορισμένων εσόδων, επιτρέποντας στους εκδότες να διατηρήσουν τις δραστηριότητές τους, να διατηρήσουν το δημοσιογραφικό προσωπικό και να συνεχίσουν να παράγουν πρωτότυπο περιεχόμενο, στ) είναι αναλογικό, καθώς οι δικαιούχοι πρέπει να πληρούν αυστηρές απαιτήσεις ως προς το περιεχόμενο, τη λειτουργία και την υποβολή εκθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης της συχνότητας έκδοσης, της κυκλοφορίας και της εμβέλειας διανομής και ζ) συνοδεύεται από θετικά αποτελέσματα τέτοιας σημασίας για τον κλάδο των ΜΜΕ, ώστε υπερισχύουν τυχόν αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και στο ενδοενωσιακό εμπόριο.

Στη βάση των ανωτέρω, η Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό καθεστώς.