Ιταλική ad hoc ενίσχυση για τον τερματικό σταθμό της Μπολόνια – SA.118718

Ο τερματικός σταθμός εμπορευματικών μεταφορών της Μπολόνια στην περιφέρεια της Εμίλια-Ρομάνα λειτουργεί επί του παρόντος από την εταιρεία Interporto Bologna. Ο τερματικός σταθμός μπορεί να διαχειρίζεται διαφορετικούς τύπους εμπορευμάτων, χερσαίων και θαλάσσιων μεταφορών. Με βάση τις προβλέψεις της Interporto Bologna, ο υφιστάμενος τερματικός σταθμός αναμένεται να φτάσει, λόγω αύξησης της ζήτησης, σχεδόν σε σημείο κορεσμού το 2038. Για τον λόγο αυτόν, εκπονήθηκε ένα επιχειρηματικό σχέδιο, βάσει του οποίου σχεδιάζεται η επέκταση της χωρητικότητας του τερματικού σταθμού, μέσω της κατασκευής πέντε επιπλέον σιδηροδρομικών γραμμών για τη φόρτωση και εκφόρτωση των τρένων, καθώς και για βοηθητικές εργασίες για την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ιταλία κοινοποίησε στην Επιτροπή ad hoc ενίσχυση που αφορά τη στήριξη της επέκτασης του τερματικού σταθμού. Η ενίσχυση θα έχει τη μορφή άμεσης επιχορήγησης προς την Interporto Bologna, συνολικού ύψους 24.500.000 ευρώ. Το μέτρο αποσκοπεί στην προώθηση των πολυτροπικών εμπορευματικών μεταφορών, μειώνοντας έτσι τις περιβαλλοντικές, υγειονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της οδικής εμπορευματικής κυκλοφορίας και της συμφόρησης των οδικών υποδομών. Το συνολικό κόστος του επενδυτικού έργου ανέρχεται σε 33.400.000 ευρώ.

Τα επιλέξιμα κόστη της ενίσχυσης συνίστανται σε επενδύσεις για ενσώματα πάγια (δηλαδή σιδηροτροχιές, κτίρια και κινητό εξοπλισμό, όπως ανυψωτικά μηχανήματα) και άυλα πάγια (δηλαδή σχετικές προπαρασκευαστικές μελέτες, όπως μελέτες σκοπιμότητας και τοπολογικές μελέτες, καθώς και έξοδα σχεδιασμού) που συνδέονται άμεσα με την κατασκευή και την ανανέωση των σχετικών εγκαταστάσεων. Τα επενδυτικά κόστη που σχετίζονται με εξοπλισμό και δραστηριότητες που δεν αφορούν τις μεταφορές (π.χ. η μίσθωση εμπορικών χώρων που βρίσκονται στις χρηματοδοτούμενες εγκαταστάσεις) εξαιρούνται από τη χορήγηση της ενίσχυσης.

Οι ιταλικές αρχές προέβλεψαν την εφαρμογή ενός μηχανισμού ανάκτησης της ενίσχυσης. Για τον σκοπό αυτόν, θα θεσπιστεί μηχανισμός παρακολούθησης που θα επανεξετάζει την κερδοφορία του έργου μετά από πέντε και δέκα έτη. Μετά την τελευταία επανεξέταση, η Interporto Bologna θα πρέπει να επιστρέψει οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ του προβλεπόμενου και του πραγματικού χρηματοδοτικού κενού.

Η Επιτροπή έκρινε την ad hoc ενίσχυση συμβατή, με ευθεία εφαρμογή του άρθρου 93 ΣΛΕΕ. Παρατήρησε αρχικά ότι ενδέχεται να απαιτούνται μέτρα για την προώθηση του συντονισμού των μεταφορών, όταν ορισμένοι τρόποι μεταφοράς παράγουν αρνητικές εξωτερικές συνέπειες που επηρεάζουν το σύνολο της κοινωνίας. Το επίμαχο μέτρο αποσκοπεί στην προώθηση των πολυτροπικών εμπορευματικών μεταφορών και στη μετατόπιση των εμπορευματικών μεταφορών από τον οδικό στον σιδηροδρομικό τομέα, μειώνοντας έτσι τις περιβαλλοντικές, υγειονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της οδικής κυκλοφορίας και την κυκλοφοριακή συμφόρηση των οδικών υποδομών.

Η Επιτροπή έκρινε ότι το επίμαχο μέτρο προωθεί τον συντονισμό των μεταφορών και συμβάλλει έτσι στην ανάπτυξή τους. Με δεδομένο ότι ανταποκρίνεται στο χρηματοδοτικό κενό του έργου, η ενίσχυση είναι αναγκαία και αναλογική και έχει χαρακτήρα κινήτρου. Η πρόσβαση στη σχετική υποδομή είναι ανοικτή σε όλους τους χρήστες με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις, βάσει των όρων της Οδηγίας 34/2012.

Μολονότι ο τύπος των εμπορευμάτων που μεταφέρονται στον επίμαχο τερματικό σταθμό διαφοροποιείται από αντίστοιχα εμπορεύματα που διακινούνται σε άλλες γεωγραφικές περιοχές και τους οικείους τερματικούς σταθμούς, πάντως δεν μπορεί να αποκλειστεί ορισμένη αλληλεπικάλυψη στον τομέα του ανταγωνισμού, και επομένως το μέτρο δεν έχει αυστηρά τοπικό χαρακτήρα. Παρόλα αυτά, το έργο θα συμπληρώσει τους υφιστάμενους τερματικούς σταθμούς και δεν θα οδηγήσει σε αλληλεπικάλυψη αχρησιμοποίητων υποδομών, αλλά θα συμβάλει στην αύξηση της συνολικής πολυτροπικής χωρητικότητας της περιοχής. Οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού θα αποφευχθούν μέσω της χρέωσης των τελικών χρηστών με τιμές που είναι διαφανείς, αμερόληπτες, βασίζονται στο κόστος παραγωγής και ενθαρρύνουν την αποδοτική χρήση των εγκαταστάσεων η οποία αποκλείει οποιαδήποτε ενίσχυση προς αυτούς, καθώς και μέσω της διαφανούς και αμερόληπτης πρόσβασης σε αυτές.

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε το ιταλικό μέτρο.